Cenlle

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Cenlle
Situación
Xentilicio[1]:	Cenllés (non oficial)
Xeografía
Provincia:	Provincia de Ourense
Comarca:	Ribeiro
Poboación:	1.466 hab. (2008)
Área:	29,0 km²
Densidade:	50,55 hab./km²
Entidades de poboación:	10 parroquias
Capital do concello:	Santa María de Cenlle
Política (2007)
Alcalde:	Manuel García Montero (P.P.)
Concelleiros:	BNG: 1 PPdeG: 6 PSdeG-PSOE: 2 Outros: -
Eleccións municipais en Cenlle
Uso do galego[2] (2001)
Galegofalantes:	99,04 %
Sitio web oficial
www.concellodecenlle.com

Cenlle é un concello da provincia de Ourense, pertence á comarca do Ribeiro. Segundo o IGE en 2008 tiña 1.466 habitantes (1.601 en 2003)

Evolución da poboación de Cenlle - desde 1900 ata 2004 -
1900	1930	1950	1981	2004
4.047	5.115	5.334	2.342	1.575
Fontes: INE e IGE (Os criterios de rexistro censal variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Índice 1 Xeografía 2 Vías de comunicación 3 Economía 4 Prehistoria 5 Historia 6 Patrimonio histórico e artístico 7 Persoeiros de Cenlle 8 Lugares de Cenlle 9 Galería de imaxes 9.1 Parroquias 10 Notas 11 Véxase tamén 11.1 Outros artigos 11.2 Ligazóns externas

[editar] Xeografía

Ocupa unha extensión de 29,2 km². Está situado entre o río Avia e o Miño xeograficamente é o reborde dos Chaos de Maside e Santo Amaro, que caen mais bruscamente cara ao Miño que non ao Avia.

O relevo é accidentado, pero carece de elevacións importantes, destacando:

• Piñeiro (477 m).
• A Corredoira (489 m).
• Názara (415 m).
• Monte de San Breixo e monte de San Trocado.

Bañan o termo pequenos arroios que desembocan nos ríos Arnoia e Miño, que limitan ao municipio polo oeste e polo leste, respectivamente.

[editar] Vías de comunicación

As principais vías de comunicación son:

• Estrada N-120.
• Autovía A-52.
• 3 estradas locais.
• A liña de ferrocarril Ourense - Vigo.

[editar] Economía

A viticultura, cunha variada gama de especies continúa sendo a actividade agrícola mais extendida, ocupando o 93,47 % das terras labradas. Sendo o concello do ribeiro coa maior porcentaxe de terra cultivada dedicada o cultivo da vide.

Dada a topografía irregular, o cultivo realízase frecuentemente en bancadas, sendo o tamaño das propiedades pequeno.

As variedades cultivadas son as seguintes:

• Blancas: Albariño, Treixadura, Xerez (Palomino), Caiño Blanco, Catalán Blanco, Godello,Loureiro o Marqués, Torrantes, Albilla....

• Tintas: Caiño Mouro, Tinta femia, Alicante, Gran negro, Souson o Ferran, Garnacha, Mencia, Catalán Roxo, Folla redonda, Jazquez, Brancellao...

Os viños tintos teñen moita capa e bastante corpo, uns 11 graos de alcohol e característico sabor ácido. Os brancos teñen entre 11 e 12 graos e menor acidez. Todos eles son moi suaves e dixestivos.

Fóra do sector primario apenas existen iniciativas empresariais destacadas, aínda que o moderno Balneario de Laias é un sinal dun posible florecemento de servizos turísticos.

[editar] Prehistoria

No Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense consérvanse bifaces de cuarcita, con ampla reserva de corteza atopados neste concello.

Outro achado nunha carballeira deste termo aportou un acocho de 5 ou 6 machados de talón con aneis. Un diles, de dous aneis e mide 244x50 mm, foi regalado ao Museo Arqueolóxico de Ourense por Don Maximino Alvarez, alcalde que foi de O Carballiño

[editar] Historia

En primeiro lugar compre destacar o testimonio do Bispo Hidacio no seu Cronicón rematao situando ó achado no río Miño, a 5 millas de Laias, de catro peixes de ouro por parte duns pescadores, que interpreta coma un mal presaxio.

Cenlle sitúase na histórica Terra de Castela, xa coñecida con este nome dende o século IX.

As primeiras referencias escritas sobre Cenlle remóntanse a un documento do ano 1238, no que o Deán da Catedral de Ourense afora a Abril Eáns varias propiedades, entre as que se atopaba unha seara cerca da Torre (In Cauto de Ceeli), obrigándose a entregar a mitade do viño e un terzo do centeo que recollera nesa seara.

Outros documentos recollen relacións forais entre as xentes de Cenlle e, principalmente o Cabido da Catedral de Ourense ou o Mosteiro de San Clodio.

Os tres documentos mais antigos conservados están redactados en latín e datan de 1191, 1238 e 1258 (no que tiña que entregar un terzo de tódolos froitos) e os catro seguintes no tempo en galego nos anos 1286, 1289 e 1421 (nel obrigábase a entregar unha cuarta parte de tódolos froitos e un quinto do viño).

En xullo de 1836 os seus veciños, xunto cos de Regadas acuden na axuda da parroquia de Beade repelendo o ataque das tropas carlistas dirixidas por Guillade e Pobadura.

[editar] Patrimonio histórico e artístico

Moitos pazos e igrexas son testemuña da importancia económica do Ribeiro nos séculos pasados. Destacan polo seu estado de conservación:

Igrexas:

• Igrexa de San Miguel de Osmo, de orixe románico e modificacións renacentistas do século XVI. Conserva interesantes pinturas manieristas no seu interior.

• Igrexa de San Xoán de Sadurnín, de fábrica románica, conserva a fachada principal e numerosos canzorros.

• Igrexa de Santa Mariña de Esposende, de fábrica románica.

• Igrexa de Santiago de Trasariz, que conserva unha ara romana.

• Igrexa de San Lourenzo da Pena

• Santuario de San Bieito de Cuñas.

Pazos:

• Pazo de Rioboó. alonxado e interesante exemplo do barroco compostelán.
• Casa dos Toubes.
• Pazo de Lentille.
• Pazo de Saa.
• Pazo de Sadurnín.

Cruceiros:

• Cruceiro de Ánimas e Cruceiro da Procesión de Santa María de Cenlle.
• Cruceiro de San Miguel de Osmo.
• Cruceiro de San Lourenzo da Pena.

Petos de ánimas:

• Peto de ánimas de Santa María de Cenlle.

Castros:

• Castro de Areas, na parroquia de Esposende.
• Castro da Pena, na parroquia de Santa María de Cenlle.

Outros:

• Xacemento de explotación aurífera galaico-romano de Laias

[editar] Persoeiros de Cenlle

• Eulogio Gómez Franqueira, empresario e político (1917-1988)
• Clodio González Pérez, escritor e xornalista (n. 1947)
• Xosé Lois González Vázquez, enxeñeiro de telecomunicacións e humorista gráfico, creador do Carrabouxo (n. 1949)

[editar] Lugares de Cenlle

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Cenlle vexa: Lugares de Cenlle.

[editar] Galería de imaxes

Pazo de Rioboó	Peto de ánimas en Santa María de Cenlle	Capela da Virxe do Socorro en Osmo	Cruceiro de ánimas en Santa María de Cenlle
Detalle do Cruceiro de Osmo - Crucificado	Táboa da Epifanía da Predela de San Miguel (Igrexa de San Miguel de Osmo)	Fachada principal da Igrexa de San Xoán de Sadurnín	Pazo de Saa

[editar] Parroquias

Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias de Cenlle
A Barca de Barbantes (Santo Antonio) | Cenlle (Santa María) | Esposende (Santa Mariña) | Laias (Santa Baia) | Osmo (San Miguel) | A Pena (San Lourenzo) | Razamonde (Santa María) | Sadurnín (San Xoán) | Trasariz (Santiago) | Vilar de Rei (San Miguel)

[editar] Notas

[editar] Véxase tamén

[editar] Outros artigos

v • c • e Referencias relacionadas con Galicia
Concellos de Galicia Comarcas de Galicia Ríos de Galicia Galería de imaxes de Galicia Galicia Parroquias e lugares Illas galegas Eleccións municipais galegas Lugares de Galicia Montes de Galicia Praias galegas Historia de Galicia

[editar] Ligazóns externas

• Páxina oficial do Concello

• Páxina do CEIP Cármen García Carrasco

Artigo nos seus primeiros pasos. Este artigo relacionado cun concello de Galicia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel e contribúe a que a Galipedia mellore e medre. Existen igualmente outros artigos relacionados cos concellos de Galicia (nomenclátor) que precisan de revisión e nos que posibelmente tamén poidas contribuír.